ანტიბიოტიკოპროფილაქტიკა ქირურგიაში

დანართი ქირურგიული ანტიბიოტიკოპროფილაქტიკა კლინიკური პრაქტიკის ეროვნული რეკომენდაცია (გაიდლაინი) 2022 წელი სარჩევი 1 სარჩევიაბრევიატურა და აკრონიმები მოკლე ინფორმაცია გაიდლაინის შესახებ გაიდლაინის მიზანი გაიდლაინის სამიზნე ჯგუფი გაიდლაინის შემუშავების მეთოდოლოგია მტკიცებულების ხარისხი და რეკომენდაციის სიძლიერე ტერმინების განმარტება შესავალი ანტიბიოტიკების შერჩევის პრინციპები ანტიბიოტიკის შერჩევის დასაბუთება და რეკომენდაციები ანტიბიოტიკების დოზირებაქირურგიული ანტიბიოტიკოპროფილაქტიკა და ანტიმიკრობული რეზისტენტობა დანართი 1: ქირურგიული ჭრილობის კლასიფიკაცია ლიტერატურა აბრევიატურა და აკრონიმები ქიჩმი ქირურგიული ჩარევის მიდამოს ინფექცია ჯანმო ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია IDSA ანტიმიკრობული რეზისტენტობა ამერიკის ინფექციური დაავადებების საზოგადოება ASHP ამერიკის ჯანმრთელობის სისტემის ფარმაცევტთა საზოგადოება ქირურგიული ინფექციის საზოგადოება SHEA ამერიკის ჯანდაცვის ეპიდემიოლოგიის საზოგადოება ESBL ფართო სპექტრის ბეტა-ლაქტამაზები MRSA მეთიცილინ-რეზისტენტული ოქროსფერი სტაფილოკოკი 3 მოკლე ინფორმაცია გაიდლაინის შესახებ ავტორთა ჯგუფი წარმოდგენილი გაიდლაინი შემუშავებულია სსიპ ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის მიერ, მის შექმნაში მონაწილეობდნენ სათანადო კვალიფიკაციის მქონე ინფექციური სნეულებების ექიმი-სპეციალისტი, ეპიდემიოლოგები/საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სპეციალისტები, საქართველოს ქირურგთა ასოციაციის წევრი და ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ევროპის რეგიონული ოფისის წარმომადგენელი. გაიდლაინის სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელი: მარიკა წერეთელი მედიცინის დოქტორი, ინფექციური სნეულებების ექიმი-სპეციალისტი; სსიპ – ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სამედიცინო უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი. ეროვნული ცენტრი; თბილისის სახელმწიფო გაიდლაინის სამუშაო ჯგუფის ტექნიკური წევრები: გიორგი ჩახუნაშვილი მედიცინის დოქტორი, სსიპ – ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ერთიანი ჯანმრთელობის სამმართველოს უფროსი; დავით წერეთელი მედიცინის დოქტორი, სსიპ – ლ. საყვარელიძის სახ. დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის გადამდებ დაავადებათა დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტი; ქეთევან კანდელაკი საზოგადოებრივი ორგანიზაციის ევროპის რეგიონალური ოფისი; ჯანდაცვის სპეციალისტი, ჯანმრთელობის მსოფლიო მარინე ბაიდაური მედიცინის დოქტორი, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს პოლიტიკის დეპარტამენტის ჯანმრთელობის დაცვის პოლიტიკის სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი; გელა არაბიძე პროფესორი, გრ. მუხაძის სახელობის საქართველოს ქირურგთა ასოციაციის პრეზიდენტი; გიორგი ბაიდოშვილი ეპიდემიოლოგიის მაგისტრი, სსიპ – ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი. გაიდლაინის მიზანი გაიდლაინის მიზანია საქართველოში დაინერგოს რაციონალური ქირურგიული ანტიბიოტიკოპროფილაქტიკა. გაიდლაინი, მათი კომპეტენციის ფარგლებში, განკუთვნილია შემდეგი სპეციალობის ექიმებისთვის: 1. სხვადასხვა პროფილის ქირურგი. 2. მეან-გინეკოლოგი. 2. ანესთეზიოლოგია და რეანიმაციის სპეციალისტი. 3. ინფექციური სნეულებების სპეციალისტი. 4. ეპიდემიოლოგი. გაიდლაინის სამიზნე ჯგუფი გაიდლაინის სამიზნე ჯგუფს წარმოადგენენ პაციენტები, რომლებსაც უნდა ჩაუტარდეთ ქირურგიული ჩარევა – სუფთა და პირობითად სუფთა ოპერაცია. გაიდლაინის შემუშავების მეთოდოლოგია მოცემული გაიდლაინი წარმოადგენს საერთაშორისოდ აღიარებული რეკომენდაციების ადაპტაციას. სახელმძღვანელო ძირითადად ეფუძნება ჯანმოს უახლეს რეკომენდაციებს, ასევე, გამოყენებულია ქირურგიაში ანტიმიკრობული პროფილაქტიკის მტკიცებულებებზე დაფუძნებული კლინიკური პრაქტიკის (IDSA, ASHP, SIS და SHEA) და ავსტრალიის ქირურგიული ანტიბიოტიკოპროფილაქტიკის გაიდლაინები. გაიდლაინის ძირითადი წყარო – დოკუმენტები:  Global guidelines for the prevention of surgical site infection. Geneva: World Health Organization; 2016 (https://www.who.int/gpsc/ssi-prevention-guidelines/en/ accessed 15 January 2019).  WHO model list of essential medicines, 20th list (March 2017, amended August 2017). Geneva: World Health Organization. 2017 (https://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/en/ accessed 15 January 2019).  WHO Recommendations for prevention and treatment of maternal peripartum infections. Geneva: World Health Organization; 2015 (https://www.who.int/reproductivehealth/publications/maternal_perinatal_health/ peripartuminfections-guidelines/en/ accessed 5 January 2019).  Clinical Practice Guidelines for Antimicrobial Prophylaxis in Surgery. IDSA, ASPH, SIS, SHEA, 2013 (https://www.ashp.org/surgical-guidelines).  Surgical antibiotic prophylaxis. Melbourne: Therapeutic Guidelines Ltd. 2019 (https://tgldcdp.tg.org.au/etgcomplete).  National Healthcare Safety Network. Centers for Disease Control and Prevention. Surgical site infection (SSI) event. 2018 (http://www.cdc.gov/nhsn/pdfs/pscmanual/9pscssicurrent.pdf, accessed December 2018). მტკიცებულების ხარისხი და რეკომენდაციის სიძლიერე ვინაიდან მოცემული გაიდლაინი წარმოადგენს არსებული რეკომენდაციების ადაპტაციას, მტკიცებულების დონე და რეკომენდაციის ხარისხი უცვლელად იქნა გადმოტანილი პირველწყაროდან. 2008 წლიდან ჯანმო იყენებს GRADE (რეკომენდაციების განსაზღვრის, შემუშავებისა და შეფასების სისტემა) მეთოდოლოგიას, რომლის მიხედვით მტკიცებულების ხარისხი განისაზღვრება, როგორც საკმარისი სარწმუნოობა იმაში, რომ ეფექტის არსებული შეფასება ადეკვატურია სპეციფიური რეკომენდაციის დასასაბუთებლად. გამოყოფილია მტკიცებულების შემდეგი ხარისხები: ძლიერი, ზომიერი, სუსტი და ძალიან სუსტი. რანდომიზებულ კონტროლირებად კვლევას თავდაპირველად ენიჭება მტკიცებულების მაღალი ხარისხი, თუმცა რიგი მიზეზების გამო (მაგალითად, სისტემური ცდომილების რისკი, შედეგების არათანმიმდევრულობა, ირიბი მტკიცებულება, უზუსტობა და გამოქვეყნებასთან დაკავშირებული ცდომილება) შესაძლებელია, ხარისხის შემცირება. ობზერვაციულ (დაკვირვებითი) კვლევას თავდაპირველად ენიჭება მტკიცებულების დაბალი ხარისხი, თუმცა ის შეიძლება გაიზარდოს. მტკიცებულების ხარისხი GRADE მეთოდოლ