ჯანმო აქვეყნებს ბავშვებსა და მოზარდებში სიმსუქნის მართვის სახელმძღვანელოებს: PHIG-ის კომენტარი

Childhood obesity: care starts in primary health care — PHIG statement

“`html

თბილისი, 7 ოქტომბერი 2026 — PHIG-ის განცხადება. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია (ჯანმო) დღეს აქვეყნებს სახელმძღვანელოს ბავშვებსა და მოზარდებში სიმსუქნის ინტეგრირებული მართვის შესახებ პირველადი ჯანდაცვის გზით, 6 ოქტომბრის ემბარგოს ქვეშ გამართული პრეს-ბრიფინგის შემდეგ. საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი (PHIG) მიესალმება ამ სახელმძღვანელოს და ქვემოთ განმარტავს, რას ნიშნავს იგი საქართველოსა და რეგიონისთვის.

რა გამოაქვეყნა ჯანმო-მ

ჯანმო ამ სახელმძღვანელოს შემუშავებას 2021 წლიდან ახორციელებს სახელმძღვანელოს შემუშავების ორი ჯგუფის მეშვეობით — ერთი ბავშვებისთვის, მეორე 10-დან 19 წლამდე მოზარდებისთვის — და 2026 წლის აპრილში ჩატარდა საჯარო კონსულტაცია მოზარდებისთვის განკუთვნილი პროექტის შესახებ. მათი განცხადებული მიზანია ქვეყნებს შეუქმნან მკაფიო, ადაპტირებადი კლინიკური და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის რეკომენდაციები ბავშვებსა და მოზარდებში სიმსუქნის მართვის შესახებ პირველად დონეზე, რომლებიც მოიცავს ოჯახზე და საზოგადოებაზე დაფუძნებულ ჩარევებს, კვებას, ფიზიკურ აქტივობასა და ქცევით მხარდაჭერას, აგრეთვე ფარმაკოლოგიური და ქირურგიული ვარიანტების ადგილს, კაპიტალისა და ადამიანის უფლებების პრინციპებზე დაყრდნობით. სახელმძღვანელო ჯანმო-ს არსებულ პრევენციის სახელმძღვანელოს ავსებს და პასუხობს ბავშვებში ჭარბი წონის შემცირებაში შეჩერებულ პროგრესზე, რომელიც ჯანმო-ს გლობალური სამიზნეების ფარგლებში დაფიქსირდა. სრული ტექსტი და პრეს-მასალები ჯანმო-ს მხრიდან ხელმისაწვდომი იქნება 7 ოქტომბრიდან; PHIG ამ გვერდზე დაამატებს ბმულებს მათი გამოქვეყნებისთანავე.

PHIG-ის კომენტარი

პროფ. გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე:

„ეს სახელმძღვანელო საქართველოსთვის მნიშვნელოვანია მარტივი მიზეზის გამო: იგი ბავშვობის სიმსუქნის მართვას იქ ათავსებს, სადაც ოჯახები სინამდვილეში მიდიან — პირველად ჯანდაცვაში — და არა სპეციალიზებულ კლინიკებში, რომლებამდე ბავშვების უმეტესობა ვერასდროს აღწევს. საქართველო მონაწილეობს ჯანმო ევროპის ბავშვობის სიმსუქნის სათვალთვალო ინიციატივაში (COSI), ამდენად ვიცით, რომ პრობლემა არსებობს; რაც გვაკლდა, არის კლინიკური და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის გზა, რომელსაც ოჯახის ექიმი, მედდა და სკოლა ერთად შეძლებდნენ გაყოლებას.

„სამი ფაქტორი განსაზღვრავს, შეცვლის თუ არა სახელმძღვანელო რაიმეს ჩვენს ქვეყანაში. პირველი — კომპეტენტურობა: სახელმძღვანელო მხოლოდ იმდენად ეფექტიანია, რამდენადაც გათვლილია მის გამოსაყენებლად მომზადებულ პირველადი ჯანდაცვის სამუშაო ძალაზე, ხოლო ჩვენი სამეთვალყურეო ორგანოს მტკიცებულებები გვიჩვენებს, რომ საქართველოს წინაშე გამოწვევა უნარების სპექტრი და კომპეტენტურობაა, და არა ექიმების რაოდენობა. მეორე — სასურსათო გარემო: კლინიკაში ჩარევა ვერ წარმატებული იქნება მარკეტინგის, სასკოლო კვებისა და ფასწარმოქმნის პირობებში, რომლებიც ბავშვებს საპირისპირო მიმართულებით ბიძგავს, ამდენად სახელმძღვანელო უნდა წაიკითხოს პრევენციის ღონისძიებებთან ერთობლიობაში, რომლებზეც საქართველომ უკვე იკისრა ვალდებულება. მესამე — ოჯახებთან გულწრფელობა: სიმსუქნის მქონე ბავშვები უნდა მკურნალდებოდნენ ღირსებით და ბრალდების გარეშე, ხოლო მშობლები უნდა იყვნენ დაცული წონის დაკლების დამატებითი საკვები ნივთიერებებისა და სწრაფი განკურნების საშუალებებისგან, რომელთა მარკეტინგსაც ჩვენი პროდუქტ-მეცნიერების ლაბორატორია ყოველ კვირა ხვდება.

„PHIG თარგმნის სახელმძღვანელოს ძირითად რეკომენდაციებს ქართულად, GMJ Academy-ის მეშვეობით შესთავაზებს უფასო კურსს პირველადი ჯანდაცვის გუნდებს და ითანამშრომლებს სამინისტროსთან, NCDC-სთან და სამედიცინო უნივერსიტეტებთან სახელმძღვანელოს საქართველოს პირობებზე ადაპტირებაზე.”

PHIG-ის სამოქმედო გეგმა

  • სრული ტექსტის გამოქვეყნებისთანავე გამოაქვეყნებს რეკომენდაციების ქართულ შეჯამებას წყაროს და თარიღის მითითებით.
  • GMJ Academy-ზე გახსნის კურსს პირველადი ჯანდაცვის ექიმებისა და მედდებისთვის ბავშვობის სიმსუქნის მართვაში, ჯანმო-ს ტექსტზე დაფუძნებული.
  • ბავშვობის სიმსუქნის მართვას დაამატებს PHIG-ის კვლევით დღის წესრიგში ეპიდემიოლოგიისა და არაგადამდები დაავადებების (NCD) განყოფილებაში და მოიწვევს ქართველ მკვლევართ პირველად ჯანდაცვაში განხორციელების შესასწავლად.
  • Sheni Labs-ისა და SupplementIndex-ის მეშვეობით გააგრძელებს საქართველოში მშობლებისა და ბავშვებისთვის გამიზნული წონის დაკლების პროდუქტების შეფასებას გამოქვეყნებული მეთოდის შესაბამისად.

წყაროები

მედიასთან კონტაქტი: info@accreditation.ge. ეს განცხადება შეიძლება ციტირებულ იქნეს საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის მითითებით და ამ გვერდის ბმულით. იგი არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ სამედიცინო რჩევას.

“`

PHIG

Public Health Institute of Georgia

Operated by the Public Health Institute of Georgia (PHIG) · non-profit, ID 404407815 · 3 Betlemi Rise, Tbilisi 0105, Georgia · info@accreditation.ge · Policy Framework · Legal notice · Privacy · Accessibility · Part of the PHIG network