Clostridioides difficile-ის ინფექცია (CDI) ჯანდაცვასთან ასოცირებული დიარეის მთავარი მიზეზია[3] ქართულ და ევროპულ საავადმყოფოებში. C. difficile-ის სპორები ალკოჰოლისადმი ძალიან მდგრადია — სტანდარტული ალკოჰოლური ანტისეპტიკი არასაკმარისია. ეს ოქმი ქართული დაწესებულებებისთვის მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ მართვის მიდგომას განსაზღვრავს.
შემთხვევის განმარტება
- დადასტურებული CDI — დიარეა (≥3 თხიერი განავალი 24 საათში) და დადებითი ტოქსინის ტესტი (GDH + ტოქსინი A/B EIA ან ტოქსინის გენის PCR) ან ფსევდომემბრანული კოლიტის ენდოსკოპიური/ჰისტოლოგიური ნიშნები
- ჯანდაცვასთან ასოცირებული CDI — სიმპტომების დაწყება სამედიცინო დაწესებულებაში შემოსვლიდან 48 საათზე მეტი ხნის შემდეგ ან გაწერიდან 4 კვირის განმავლობაში
- თემთან ასოცირებული CDI — სიმპტომების დაწყება თემში ან შემოსვლიდან 48 საათში, ბოლო 12 კვირაში ჯანდაცვასთან კონტაქტის გარეშე
- რეციდიული CDI — ახალი ეპიზოდი წინა ეპიზოდის ალაგებიდან 8 კვირის განმავლობაში
CDI-ის კრიტიკული IPC მოთხოვნები
კონტაქტური სიფრთხილე CDI-ისას
- იზოლაცია — ერთადგილიანი ოთახი ცალკე საპირფარეშოთი; თუ არ არის — CDI პაციენტების კოჰორტირება
- ხელთათმანი და ხალათი — სავალდებულო ოთახში ყოველი შესვლისას და არა მხოლოდ პაციენტთან კონტაქტისას
- ხელის ჰიგიენა — საპონი და წყალი ოთახიდან გამოსვლისას; მხოლოდ ანტისეპტიკი არასაკმარისია
- გარემოს დასუფთავება — 0.5%-იანი ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი (5 000 ppm) ყველა ზედაპირისთვის დღეში ორჯერ და პაციენტის მიერ საპირფარეშოს ყოველი გამოყენების შემდეგ; ალკოჰოლური სადეზინფექციო საშუალებები სპორებს არ კლავს
- აღჭურვილობა — ცალკე ტუალეტის სკამი ან საპირფარეშო; ერთჯერადი სადნის ჩანაფენი; ცალკე საზომი აღჭურვილობა
- ხანგრძლივობა — კონტაქტური სიფრთხილე უნდა შენარჩუნდეს ბოლო თხიერი განავლიდან მინიმუმ 48 საათი; ზოგი გაიდლაინი გაწერამდე გაგრძელებას გვირჩევს
- საბოლოო დასუფთავება — გაწერისას ღრმა დასუფთავება 0.5%-იანი ნატრიუმის ჰიპოქლორიტით, მატრასის გადასაფარებლების, ფარდების, გამოძახების ღილაკებისა და ყველა ხშირად შეხებადი ზედაპირის ჩათვლით
ანტიბიოტიკების რაციონალური გამოყენება და CDI-ის პრევენცია
CDI-ის ყველაზე მართვადი რისკ-ფაქტორი ანტიბიოტიკების წინა გამოყენებაა.[1] CDI-ის რისკი ყველაზე მაღალია ფტორქინოლონების, კლინდამიცინის, ფართო სპექტრის ცეფალოსპორინებისა და კარბაპენემების შემდეგ. დაწესებულებებმა ანტიბიოტიკების ზედმეტი დანიშვნა რაციონალური გამოყენების პროგრამებით უნდა შეზღუდონ. უნდა გადაიხედოს პროტონის ტუმბოს ინჰიბიტორების გამოყენებაც, რადგან ისინი CDI-ის დამოუკიდებელი რისკ-ფაქტორია. CDI-ის ინციდენტობა რაციონალური გამოყენების მთავარი ინდიკატორია — სამიზნე: 10 000 პაციენტ-დღეზე 1 შემთხვევაზე ნაკლები.
ორიგინალი წყარო ქართულ ენაზე
C. difficile-ის მართვა — ქართული IPC დოკუმენტები
წყაროები
- [1] McDonald LC, Gerding DN, Johnson S, et al. Clinical Practice Guidelines for Clostridium difficile Infection in Adults and Children: 2017 Update by the Infectious Diseases Society of America (IDSA) and Society for Healthcare Epidemiology of America (SHEA). Clin Infect Dis. 2018;66(7):e1–e48. doi:10.1093/cid/cix1085
- [2] Crobach MJT, Planche T, Eckert C, et al. European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases: update of the diagnostic guidance document for Clostridioides difficile infection. Clin Microbiol Infect. 2016;22 Suppl 4:S63–81. doi:10.1016/j.cmi.2016.03.010
- [3] ECDC. Clostridium difficile infections — Annual Epidemiological Report. European Centre for Disease Prevention and Control. 2022. ხელმისაწვდომია: https://www.ecdc.europa.eu/en/clostridium-difficile-infections
- [4] Jabbar U, Leischner J, Kasper D, et al. Effectiveness of alcohol-based hand rubs for removal of Clostridium difficile spores from hands. Infect Control Hosp Epidemiol. 2010;31(6):565–570. doi:10.1086/652772
გამომცემელი: საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტი (PHIG) · IPC რესურსების ბიბლიოთეკა · კონტაქტი
მარტივი ენით
Clostridioides difficile იწვევს დიარეასა და კოლიტს, განსაკუთრებით ანტიბიოტიკების გამოყენების შემდეგ. მისი სპორები ზედაპირებზე ძლებს და სპირტშემცველი ანტისეპტიკით არ ნადგურდება, ამიტომ კონტროლი ეფუძნება ადრეულ იზოლაციას, საპნითა და წყლით ხელის დაბანას, სპოროციდულ დასუფთავებასა და ანტიბიოტიკების ფრთხილ გამოყენებას.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი
ძირითადი ქმედებების ჩამონათვალი
- დროული ტესტირება აუხსნელი დიარეისას
- იზოლაცია კონტაქტური ზომებითა და ცალკე ტუალეტით
- ხელის დაბანა საპნითა და წყლით — სპირტი სპორებს არ კლავს
- დასუფთავება სპოროციდული საშუალებით
- მაღალი რისკის ანტიბიოტიკების გადახედვა და შემცირება
საერთაშორისო სახელმძღვანელოები
კითხვები და პასუხები
რატომ არა სპირტშემცველი ანტისეპტიკი?
C. difficile-ის სპორები სპირტის მიმართ მდგრადია; საჭიროა მექანიკური მოცილება საპნითა და წყლით.
რა აცილებს რეციდივს?
არასაჭირო ანტიბიოტიკების შეწყვეტა და მკურნალობის ოქმის დაცვა.